استفاده از تجهیزات حفاظتی، بررسی سلامت فیزیکی قطعات قبل از استارت و مهار صحیح دستگاه با دو دست، مهمترین اصول برای حفظ سلامت شما هستند. رعایت این موارد و توجه به نکات ایمنی کار با سنگ فرز میتواند از بروز آسیبهای فیزیکی و مکانیکی جبرانناپذیر جلوگیری نماید؛ چون این ماشین صنعتی با تولید نیروی گشتاور بسیار بالا و سرعت دورانی بین ۸۰۰۰ الی ۱۱۰۰۰ دور در دقیقه، انرژی جنبشی زیادی تولید مینماید که کوچکترین بی احتیاطی در مهار آن به یک فاجعه بزرگ ختم میشود. فقدان آگاهی کافی و عدم توجه به ایمنی سنگ فرز میتواند خسارات جانی و مالی بسیار سنگینی نظیر نقص عضو دائم یا تخریب زیرساختهای کارگاهی را به همراه داشته باشد. برای کسب اطلاعات بیشتر در این زمینه، در ادامه با مجموعه تولزیاب همراه باشید.
خطرات کار با سنگ فرز و آسیبهای احتمالی
چرخش پر سرعت محور و ایجاد اصطکاک و حرارت بالا در نقطه تماس، بستری برای بروز مخاطرات صنعتی فراهم میکند. این موضوع فقط به سنگ فرزهای بزرگ محدود نمیشود و هنگام استفاده از ابزارهای دقیق پنوماتیکی مانند فرز حکاکی و مینیاتوری بادی نیز باید جدی گرفته شود. با وجود اندازه کوچکتر این ابزارها، تماس ناگهانی سری چرخان با دست یا قطعه کار میتواند باعث پرتاب ذرات، بریدگی یا آسیب به چشم شود. بنابراین شناخت مخاطرات و استفاده از تجهیزات حفاظت فردی، حتی در کارهای ظریف و حکاکی، ضروری است.
- پرتاب ترکش و قطعات متلاشی شده: شکستن ناگهانی صفحه دیسک در اثر فشار زیاد و پرتاب قطعات آن با سرعت مافوق صوت، علت اصلی حوادث ناشی از سنگ فرز است که قدرت نفوذ بسیار بالایی در بافت بدن نیز دارد.
- آسیبهای بینایی و تنفسی: نفوذ جرقههای با حرارت بالای ۱۰۰۰ درجه سانتیگراد، برادههای میکروسکوپی فلز و گردوغبار سمی سیلکا به داخل شبکیه چشم و مجاری ریوی میتواند سبب سیلیکوزیس و التهاب مزمن شود.
- بریدگی عمیق و قطع عضو ناگهانی: تماس تصادفی و کسری از ثانیهای دست، آستین لباس یا سایر اعضای بدن با لبه بُرندهی صفحه در حال چرخش میتواند جراحات بسیار عمیقی در پی داشته باشد.
- افت شنوایی و ترومای صوتی: قرار گرفتن مداوم در معرض امواج صوتی فرکانس بالا و ناهنجار موتور بدون استفاده از محافظ استاندارد برای گوش، باعث تخریب سلولهای مویی حلزون گوش میشود.
- حریق و انفجارهای کارگاهی: پرتاب مداوم جرقهها بر روی سطوح آغشته به حلالها، مواد اشتعالزا یا محیطهای حاوی گازهای قابل احتراق میتواند به سرعت سبب بروز حریقهای گسترده شود.
- شوک الکتریکی و سوختگی داخلی: اتصال کوتاه آرمیچر، فرسودگی عایق کابلها یا استفاده از تجهیزات الکتریکی معیوب در محیطهای مرطوب صنعتی منجر به شوک الکتریکی و سوختگی داخلی خواهند شد.
بررسی آیین نامه ایمنی کار با سنگ فرز؛ ۳ نکته ایمنی مهم
برای کاهش احتمال وقوع حوادث سنگ فرز، سازمانهای بهداشت شغلی دستورالعملهایی را تدوین کردهاند که در ادامه با ۳ مورد اصلی آنها آشنا خواهیم شد:
۱. استفاده الزامی و تثبیت قاب محافظ دیسک
یکی از مهمترین اقدامات ایمنی کار با سنگ فرز که به هیچ بهانهای نباید توسط اپراتور نادیده گرفته شود، نصب، کالیبراسیون و تنظیم زاویه صحیح قاب محافظ یا همان گارد فلزی است. این قاب ضخیم فولادی از لحاظ فیزیکی وظیفه دارد تا بردار پرتاب جرقههای سوزان و برادههای جداشده از سطح مقطع را از صورت و بدن کاربر به سمت زمین منحرف کند. یکی از شایعترین خطرات سنگ فرز بروز پدیده رزونانس یا تنش حرارتی است که منجر به شکستن دیسک میشود، در این شرایط قاب محافظ مثل یک سپر عمل کرده و از برخورد پرتابهها به اعضای بدن جلوگیری به عمل میآورد.
۲. بازرسی فنی و بررسی سلامت قطعات پیش از راهاندازی
قبل از اتصال دوشاخه به منبع تغذیه الکتریکی یا پنوماتیک، تکنسین باید تمامی بخشهای سختافزاری نظیر کابلهای انتقال قدرت، سوئیچ قطعکن سریع و به خصوص ساختار شبکهای صفحه دیسک را مورد بررسی قرار دهد. در ابزارهای پنوماتیکی ظریفتر مانند فرز انگشتی بادی نیز سلامت کولت، سری نصبشده و اتصالات هوای فشرده باید پیش از شروع کار بررسی شود. وجود هرگونه ریزترک ساختاری، لبپریدگیهای میلیمتری، دفرمه شدن رینگ مرکزی یا گذشتن از انقضای تاریخ مصرف حک شده روی فلنج صفحه، میتواند در کسری از ثانیه به حوادث سنگ فرز منجر شود. همواره باید اطمینان حاصل کنید که پارامتر حداکثر دور بر دقیقه (RPM) مجاز که بر روی لیبل دیسک چاپ شده، مساوی یا بزرگتر از سرعت چرخش بدون بار محور دستگاه باشد.
کار با سنگ فرز خطرات جبرانناپذیری مانند قطع عضو، آسیبهای بینایی، و آتشسوزی به همراه دارد که برای پیشگیری از آنها، نصب قاب محافظ و بازرسی فنی قطعات پیش از شروع کار الزامی است.
۳. مهار ارگونومیک و کنترل اصولی دستگاه حین عملیات
نحوه استقرار بدن شما و چگونگی در دست گرفتن ابزار، میتواند در خنثی کردن نیروهای واکنشی و جلوگیری از حوادث ناشی از سنگ فرز تأثیر زیادی داشته باشد. این موضوع در ابزارهای کوچک و پرسرعت مانند مینی فرز بادی اهمیت بیشتری دارد؛ زیرا با وجود ابعاد جمعوجور، همچنان باید دستگاه را با هر دو دست و در وضعیت کاملاً پایدار کنترل کرد. مرکز ثقل دستگاه باید همواره با قرارگیری یک دست بر روی بدنه اصلی، و دست دیگر بر روی دسته جانبی ضدلرزش مهار شود. در این حالت، در صورت گیرپاژ کردن ناگهانی صفحه در درز قطعه کار و ایجاد پدیده خطرناک لگد زدن (Kickback)، گشتاور معکوس مهار شده و تعادل فیزیکی خود را از دست نخواهید داد.
وسایل حفاظت فردی کار با سنگ فرز
استفاده از وسایل حفاظت فردی کار با سنگ فرز بیش از آن چه تصور کنید اهمیت دارد و از تماس مستقیم عوامل مخرب مکانیکی با بدن اپراتور جلوگیری میکند. آشنایی با خطرات سنگ فرز باعث میشود که مدیران کارگاههای صنعتی در این زمینه غفلت نکنند. تجهیز محیط صنعتی به این تجهیزات استاندارد و الزام پرسنل شیفت به پوشیدن صحیح آنها، قسمت بسیار مهمی از آیین نامه ایمنی کار با سنگ فرز به حساب میآید. به جدول زیر دقت کنید:
نوع تجهیزات ایمنی | مشخصات و کاربرد | عواقب عدم استفاده |
عینک ایمنی و شیلد پلیکربنات | جلوگیری از نفوذ جرقههای داغ، برادههای پرتابی فلز و ترکشهای دیسک به فضای چشم و بافت صورت | نابینایی دائم، سوختگی قرنیه و جراحات عمیق پوستی |
| ماسک تنفسی فیلتردار | تصفیه هوای ورودی و محافظت از سیستم تنفسی در برابر ذرات میکروسکوپی و گرد و غبار سمی | ابتلا به آسم شغلی، سیلیکوزیس و التهاب مزمن ریوی |
محافظ شنوایی (ایرپلاگ/ایرمف) | کاهش شدت امواج صوتی ناهنجار فرکانس بالا و جلوگیری از تخریب سلولهای پرده گوش | وزوز گوش دائمی و افت شنوایی غیرقابلدرمان |
| دستکش کار چرمی مقاوم | محافظت از بافت دستها در برابر حرارت بالا، بریدگیهای سطحی و جذب ارتعاشات مداوم ابزار | قطع انگشتان، سوختگی درجه دو و سندرم لرزش دست و بازو |
لباس کار کتان ضخیم | پوشش یکپارچه بدن برای جلوگیری از سوختگی و پیشگیری از درگیر شدن پارچه در محور چرخان | سوختگیهای وسیع و کشیده شدن اعضای بدن به سمت تیغه |
| کفش ایمنی پنجه فولادی | محافظت از ساختار استخوانی پاها در برابر سقوط احتمالی قطعات سنگین، ابزارآلات و بریدگی | شکستگی استخوانهای متاتارسال و آسیب شدید تاندونها |
مهار اصولی و دو دستی دستگاه برای کنترل لگد زدن احتمالی، در کنار استفاده الزامی از تمامی تجهیزات حفاظت فردی، مهمترین اقدامات برای پیشگیری از صدمات جبرانناپذیر جسمانی هستند.
تولزیاب؛ عرضهکننده انواع فرز بادی
رعایت استانداردهای ایمنی کار با سنگ فرز نیازمند استفاده از ابزارهای باکیفیت، کالیبره شده و مدرن نیز هست. مجموعه تولزیاب، طیف متنوعی از تجهیزات بادی نظیر انواع فرز بادی شامل مینی فرز بادی، فرز انگشتی بادی، فرز حکاکی و مینیاتوری بادی را با ضمانت اصالت کالا از معتبرترین برندهای کلاس جهانی نظیر اطلس کوپکو (Atlas Copco) و بوستون پنوماتیک (Boston Pneumatic) ارائه میکند. برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره میتوانید از طریق شماره ۰۹۳۰۳۹۹۳۶۷۰ در واتساپ با کارشناسان تولزیاب در ارتباط باشید.
سوالات متداول
۱. آیا میتوان قاب محافظ فلزی دستگاه را برای دسترسی بهتر به زاویههای بسته باز کرد؟
خیر، دمونتاژ قاب محافظ تحت هر شرایطی ممنوع بوده و خطر برخورد مستقیم ترکشهای مرگبار دیسک با بدن را افزایش میدهد.
۲. بهترین و ایمنترین زاویه برای انجام عملیات سابزنی روی سطوح فلزی چقدر است؟
برای بهینهترین حالت برادهبرداری و جلوگیری از لغزش ناگهانی محور، زاویه ۱۵ تا ۳۰ درجه نسبت به سطح افق قطعه کار ایدهآل است.
۳. آیا رعایت نکات ایمنی کار با سنگ فرز برای مینی فرزها و مدلهای مینیاتوری نیز الزامی است؟
بله، با توجه به این که مینی فرزها سرعت دورانی و گشتاور بسیار بالایی دارند، اجرای دقیق تمامی اصول حفاظتی برای آنها نیز اجباری است.
۴. از منظر فنی، مهمترین عامل انسانی در بروز خطرات کار با سنگ فرز چیست؟
استفاده از صفحه نامتناسب با کاربری، مانند بهکارگیری دیسک سایش جهت عملیات برش، و اعمال فشار فیزیکی بیش از حد به دستگاه.
۵. چرا کار با سنگ فرز در محیطهای مرطوب یا زیر بارش باران از سوی کارشناسان توصیه نمیشود؟
زیرا نفوذ مولکولهای آب و رطوبت به داخل موتور الکتریکی، خطر اتصالی شبکه، برقگرفتگی شدید و مرگبار اپراتور را در پی دارد.
مقالات بیشتری بخوانید
بهترین برند پرس کابلشو کدام است؟
علت ضعیف شدن بکس بادی و راههای رفع آن
معرفی مرکز فروش جک هیدرولیک در تهران